Waterbedrijven behoren tot de belangrijke natuurbeheerders in Nederland! Zij beheren circa 23.000 ha natuurgebied. Aansprekende voorbeelden zijn de Noord- en Zuid-Hollands waterleidingduinen. Een groot deel daarvan (ruim 14.000 ha) zal ook worden aangewezen onder Natura 2000. Jaarlijks besteden waterbedrijven 25 mln € aan dit natuurbeheer. Waterbedrijven leveren daardoor een belangrijke bijdrage aan behoud en herstel van natuurwaarden in Nederland.
De Nederlandse drinkwaterbedrijven beschikken over circa 250 locaties voor winning van grondwater voor de drinkwatervoorziening. Aan de totstandkoming van deze productielocaties gaat een zorgvuldig proces vooraf, waarbij effecten van de onttrekking op andere belangen via mer-procedures in beeld worden gebracht en door het bevoegd gezag worden afgewogen.

1. Drinkwatervoorziening dwingende reden van groot openbaar belang
Waterbedrijven spannen zich in om effecten van waterwinning op natuur te minimaliseren en ook nog
toegevoegde waarde voor natuur te creëren. In de meeste gevallen kan waterwinning zodanig worden
vormgegeven dat sprake is van synergie met natuurdoelen. Niet altijd kunnen effecten op natuur worden
voorkomen of opgeheven. Soms ontbreken ook reële alternatieven om in de drinkwaterbehoefte te kunnen
voorzien. Aanwezigheid van effecten van waterwinning op natuur moet dus niet per definitie leiden tot
ingrepen bij de waterwinning. In de weging van belangen door het bevoegde gezag moet een beroep
gedaan kunnen worden op drinkwatervoorziening als ‘dwingende reden van groot openbaar belang’.

Drinkwatervoorziening moet gelden als ‘dwingende reden van groot openbaar belang’ bij de weging van maatregelen voor natuurherstel.

2. Verdroging
Verdroging van natuur kent vaak diverse oorzaken. Voor herstel zijn maatregelen in de waterhuishouding
(peilverhoging) vaak niet alleen cruciaal, maar ook een knelpunt qua politiek en maatschappelijk
draagvlak. Alleen een integrale aanpak van oorzaken kan echter leiden tot herstel van natuurwaarden.
Eenzijdige sectorale maatregelen zijn vaak inefficiënt en leiden tot hoge kosten met beperkt rendement.

Vewin roept op om verdroging integraal aan te pakken

3. Herstelmaatregelen voor natuur
Maatregelen in de drinkwatervoorziening voor verdrogingbestrijding kosten volgens het rapport ‘Kosten
realisatie milieu- en watercondities EHS en VHR’ 380 miljoen euro. Vewin gaat er vanuit dat de
drinkwatersector hiervoor volledig gecompenseerd zal worden. Overigens betalen waterbedrijven via de
grondwaterbelasting (Wet belastingen op milieugrondslag) nu al jaarlijks 140 miljoen euro aan belasting in
verband met milieueffecten van waterwinning.

Kostendekkende compensatie voor drinkwaterbedrijven bij herstelmaatregelen voor natuur.

Datum: december 2011
Voor informatie: Lieke Coonen: coonen@vewin.nl / 070-4144791