Bodemenergie
Het gebruik van de ondergrond neemt toe, daarom stelt het Kabinet regels voor het benutten en beschermen van de ondergrond. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van WKO (warmte-koudeopslag) systemen. Het Kabinet heeft een AMvB opgesteld om ruimte te bieden aan ondergrondse energieopslag met randvoorwaarden vanuit duurzaamheid. Deze systemen leggen beslag op de beperkte ondergrondse ruimte. Grondwaterbeschermingsgebieden beslaan slechts 4 procent van het Nederlands grondgebied. Sturing is noodzakelijk om te voorkomen dat gebruiksfuncties elkaar in de weg zitten of elkaar negatief beïnvloeden, vooral in drukke stedelijke gebieden.

Drinkwaterbedrijven zijn een belangrijke gebruiker van de bodem. Circa 55% van het drinkwater wordt gewonnen uit grondwater. WKO-systemen kunnen risico’s opleveren voor milieu en grondwater, die met milieu-hygiënische randvoorwaarden maar ten dele kunnen worden voorkomen. WKO-systemen dragen bij aan vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen. In potentie zijn er ook ongewenste milieueffecten: opwarming bodem, weglekken warmte, verandering chemische/ microbiologische samenstelling grondwater, doorboring diepe kleilagen die grondwater beschermen.

Verbod bodemenergiesystemen in grondwaterbeschermingsgebieden
De AMvB legt zelf geen beperkingen op voor toepassing van WKO in grondwaterbeschermingsgebieden en gaat ervan uit dat provincies een verbod instellen. Vewin vindt dat WKO in grondwaterbeschermingsgebieden in principe verboden moet worden. Van deze basisregel kan wat Vewin betreft alleen bij uitzondering worden afgeweken. De expertise en het standpunt van het betrokken drinkwaterbedrijf moet dan een doorslaggevende rol spelen bij de besluitvorming over de vergunningverlening.

Vergunningverlening WKO-systemen bij provincies
In de AMvB wordt de bevoegdheid voor open en gesloten WKO-systemen verdeeld over provincies en gemeenten. Beide kunnen beleidsregels formuleren, interferentie-gebieden aanwijzen en vergunningen verlenen. Vewin pleit ervoor de vergunningverlening bij de provincies te leggen.

WKO-systemen in Basisregistratie ondergrond
Om effecten op het grondwater in beeld te hebben is het cruciaal dat informatie over de ligging van deze bodemenergiesystemen ontsloten is. Vewin hecht daarom aan opname van WKO-systemen in de Basis Registratie voor de Ondergrond.

Toezicht en handhaving versterken
De verwachting is dat WKO een grote vlucht zal nemen en dat grote aantallen systemen worden ontwikkeld. Dat vraagt om een intensieve monitoring van de effecten van WKO-systemen op bodem en grondwater. Toezicht en handhaving zijn van belang om de regelgeving te borgen. Vewin pleit daarom voor openbare protocollen en rapportages.