1. Aanpak diffuse bronnen: te laat, te langzaam en te weinig
Het Uitvoeringsprogramma Diffuse Bronnen adresseert de juiste problemen én het programma laat duidelijk zien dat maatregelen hard nodig zijn. Het ontbreekt de verantwoordelijke partijen echter aan de ambitie om deze voortvarend aan te pakken. De doelen richten zich (met veel voorbehoud) op 2027 in plaats van op 2015. De doelstellingen zijn niet SMART geformuleerd per niveau.

Uitstel van deze voor de KRW vereiste resultaten leidt tot hoge extra kosten voor de drinkwaterbedrijven om goed en veilig drinkwater te leveren. Dit terwijl het onvoldoende aanpakken van vervuiling van de bron indruist tegen de risk based approach die nu in de Europese Drinkwaterrichtlijn wordt verankerd. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat een schone bron de eerste schakel is in het waarborgen van continue goed & betaalbaar drinkwater.

2. Preventieve bronmaatregelen zijn haalbaar én betaalbaar
Het uitvoeringsprogramma is terughoudend met het benoemen van concrete maatregelen om de problemen aan te pakken. Dit terwijl er in de praktijk succesvolle voorbeelden zijn. Vewin vraagt het Ministerie om actie op de volgende punten:

• Verminderen van de emissies van gewasbeschermingsmiddelen
  Uit diverse samenwerkingsprojecten blijkt dat het terugdringen van emissies van gewasbeschermingsmiddelen goed mogelijk is. Met projecten als “schone bronnen” en “telen met toekomst” zijn goede resultaten behaald. Nieuwe afspraken over bestrijdingsmiddelen op verhardingen zijn noodzakelijk.
• Invoeren van een drinkwatertoets
  Een eenvoudige en effectieve maatregel om drinkwaterbronnen te beschermen is het toevoegen van een drinkwatertoets aan het bestaande vergunningsysteem en bij de keuze voor inrichtingsmaatregelen. Vewin pleit ervoor dat VROM deze drinkwatertoets invoert.
• Normstelling voor MTBE en ETBE
  Vewin pleit ervoor dat VROM specifiek voor de herstelwaarde van MTBE in grondwaterbeschermingsgebieden de waarde van 1 microgram per liter aanhoudt. Het hanteren van een hogere concentratie kan leiden tot geurhinder en onzekerheid over de drinkwaterkwaliteit bij de consument.
• Voorkomen van emissies van medicijnresten naar water
  De Beleidsbrief Geneesmiddelen identificeert veelbelovende maatregelen om de emissie van medicijnen naar water te voorkomen. De pilots voor emissiereductie bij ziekenhuizen en zorginstellingen laten veelbelovende resultaten zien. Vewin is voorstander van een convenant humane geneesmiddelen zodat alle partijen in de keten kritisch naar de eigen mogelijkheden kijken.
• Innovatie gericht inzetten
  Innovaties op het gebied van a) waterkwaliteitsmonitoring (incl. internationale monitoring van de grote rivieren), b) het verbeteren van zuiveringstechnieken bij de bron en c) technieken en methoden om emissies te reduceren zijn noodzakelijk om de diffuse bronnen terug te dringen. Deze innovaties verdienen prioriteit in de innovatieprogramma’s van het rijk.

3. Verzeker drinkwaterfunctie Rijn en Maas: normering, monitoring én alarmering
Internationale stroomgebiedcommissies wijzen – aanvullend op de stoffen die de EUrichtlijn als prioritair benoemd – voor hun stroomgebied relevante probleemstoffen aan. Er ontbreken nog altijd stoffen op die internationale lijsten waarmee de drinkwaterbedrijven nu al regelmatig problemen ondervinden. Nederland moet pleiten voor internationale afspraken voor deze probleemstoffen om de drinkwaterfunctie van de rivieren veilig te stellen. Verplichte internationale monitorings- en alarmeringssystemen voor de grote rivieren zijn noodzakelijk om trends te kunnen identificeren en om adequaat te reageren op incidenten.

Datum: januari 2010
Voor meer informatie: Nicole Zantkuijl, 070 414 47 70, zantkuijl@vewin.nl

Position Paper als pdf