Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2020

Terug 9 februari 2018

Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2020

​Het huidige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) heeft een looptijd van 2014 - 2020. De Europese Commissie heeft begin dit jaar een consultatie uitgezet over de toekomst van het GLB na 2020. Belangrijke thema’s in de consultatie waren een andere invulling van de directe betalingen aan boeren en het vereen­voudigen van het GLB. Ideeën voor een andere invulling van de directe be­talingen gaan onder andere over een grotere koppeling aan maatschappelijke tegenprestaties. De resultaten van de consultatie zijn door de Commissie mede gebruikt voor de mededeling over de toe­komst van het GLB die recent is uitgebracht. Inhoudelijke wetgevingsvoorstellen voor het nieuwe GLB worden medio 2018 verwacht, waarna de Raad en het Europees Parlement hun positie over de voor­stellen zullen bepalen, en onderlinge onderhandelingen volgen.


Huidig GLB levert geen substantiële voordelen op voor milieu en klimaat

In Nederland liggen uitdagingen vooral op het vlak van terugbrengen van bodem- en waterverontrei­niging veroorzaakt door de emissie van bestrijdingsmiddelen en meststoffen uit de landbouw. Het huidige GLB is slechts in beperkte mate in staat om hier een positieve bijdrage aan te leveren. Dit blijkt onder andere uit een rapport van de Europese Rekenkamer (ERK) van december 2017, waarin wordt aangegeven dat huidige vergroeningsmaatregelen naar verwachting niet bijdragen aan een aanzienlijke verbetering van de milieu- en klimaatgerelateerde prestaties van het GLB.
Redenen voor de beperkte positieve invloed van het GLB zijn volgens de ERK onder andere:

  • duidelijke, voldoende ambitieuze milieustreefdoelen ontbreken 
  • de vergroeningsvereisten zijn weinig ambitieus en komen grotendeels overeen met normale land­bouwpraktijken
  • flexibiliteit in de vergroeningsvoorschriften door lidstaten (waaronder Nederland) wordt vooral ge­bruikt om de belasting voor de landbouw te beperken in plaats van het milieu- en klimaatvoordeel zo groot mogelijk te maken
  • de aanzienlijke complexiteit die vergroening aan het GLB toevoegt

Inzet voor toekomstige GLB 2021-2027

De uitkomsten van het ERK rapport laten zien dat het essentieel is om doelen en maatregelen op te nemen in het GLB die daadwerkelijk bijdragen aan het halen van de Europese milieu- en klimaatdoe­len. Zo zal er in het toekomstige GLB meer aandacht moeten zijn voor de bescherming van drinkwa­terbronnen: zowel grond- als oppervlaktewater. Een effectieve bescherming van drinkwater-bronnen is alleen mogelijk als er sprake is van een consistent en goed geïmplementeerd Europees water- en landbouwbeleid, wat voldoende op elkaar is afgestemd.
Boeren zouden alleen toegang moeten krijgen tot GLB-betalingen als ze voldoen aan basismilieu­normen die voldoende ambitieus zijn. Daarnaast moeten ze gestimuleerd worden om (extra) maatre­gelen te nemen op het gebied van bemesting, gewasbescherming en bewerking van het land, waarbij de verbetering van de kwaliteit van bodem en water voorop staat, vooral als het grondwaterbescher­mingsgebieden betreft. Focus hierbij op daadwerkelijk behaalde resultaten. 

Stel duidelijke, ambitieuze milieudoelen in het GLB en stem deze af op Europese water­doelen - met name die uit de KRW; zorg dus voor een ‘verblauwing’ van het GLB;

Formuleer basismilieunormen waaraan voldaan moet worden om GLB-betalingen te kun­nen ontvangen. Stimuleer daarnaast het nemen van (extra) maatregelen om bodem- en waterkwaliteit te verbeteren; koppel betalingen hierbij aan daadwerkelijk behaalde resul­taten;

Stimuleer de levering van groen-blauwe diensten, specifiek gericht op de bescherming van drinkwaterbronnen. Geef hierbij aandacht aan een goede samenwerking met boeren in grondwaterbeschermingsgebieden.

Download standpunt

Tags by dit artikel

Delen via:

Gerelateerd aan dit standpunt