Mestbeleid en 6e Actieprogramma Nitraatrichtlijn

Terug 21 september 2017

Mestbeleid en 6e Actieprogramma Nitraatrichtlijn

Mestproblematiek is nog steeds actueel en omvangrijk

Op basis van de Nitraatrichtlijn mag de nitraatconcentratie in grondwater de grens van 50 mg/l niet overschrijden. Volgens de Grondwaterrichtlijn - waarin de grondwateraspecten van de Europese Kaderrichtlijn Water worden gespecificeerd - is de nitraatnorm van 50 mg/l specifiek van toepassing voor grondwaterbeschermingsgebieden. Uit het rapport De gevolgen van mestgebruik voor drinkwaterwinning van KWR (2016), blijkt dat bemesting tussen 2000 en 2015 in 86 grondwaterwinningen heeft geleid tot normoverschrijdingen van nitraat, hardheid, sulfaat en nikkel. In 40 grondwaterbeschermingsgebieden is de nitraatconcentratie in het ondiepe grondwater in 2026-2030 naar verwachting hoger dan 40 mg/l, volgens onderzoek van RIVM naar de effecten van het landelijk mestbeleid (2017). Hiermee is de mestproblematiek nog steeds actueel en omvangrijk voor drinkwaterbedrijven. Dit is met name het geval bij kwetsbare grondwaterwinningen in agrarische gebieden op de uitspoelingsgevoelige zandgronden van de zuidelijke en oostelijke provincies.

Maatregelen nodig in grondwaterbeschermingsgebieden

Er zijn maatregelen nodig om de waterkwaliteitsdoelen te bereiken in het grondwater van de beschermingsgebieden. Om in alle grondwaterbeschermingsgebieden de KRW doelen te kunnen halen is er inzet nodig om de achteruitgang van waterkwaliteit te voorkomen, en op termijn een zodanige verbetering van de waterkwaliteit te realiseren dat de zuiveringsinspanning om drinkwater te produceren kan worden verlaagd. In de gebieden waar nitraat- en KRW normen nu en op termijn overschreden (dreigen te) worden, zijn extra maatregelen nodig om normoverschrijdingen voor alle stoffen gerelateerd aan mestgift weg te nemen: voor nitraat, zware metalen, sulfaat en hardheid. Voor al deze maatregelen geldt dat ze een verplicht karakter moeten hebben, en niet alleen effectief moeten zijn om de waterkwaliteit te verbeteren maar ook moeten passen in een goede landbouwpraktijk.
In aanvulling hierop kunnen vrijwillige samenwerkingsprojecten tussen drinkwaterbedrijven en de landbouw gebruikt worden om te experimenteren met innovatieve maatregelen om negatieve effecten van mestgift op waterkwaliteit te verminderen.
- Neem verplichte maatregelen op in het 6e actieprogramma Nitraatrichtlijn gericht op grondwaterbeschermingsgebieden met als doel: 
a) In alle gebieden de KRW doelen te kunnen halen, d.w.z. geen achteruitgang en op termijn verbetering van de  waterkwaliteit.
b) In de 40 grondwaterbeschermingsgebieden waar nitraat- en KRW normen in het ondiepe grondwater overschreden (dreigen te) worden, de normoverschrijdingen van alle stoffen gerelateerd aan mestgift weg te nemen.
- Gebruik in aanvulling op de verplichte maatregelen vrijwillige samenwerkingsprojecten tussen drinkwaterbedrijven en de landbouw om te experimenteren met innovatieve maatregelen.

Regierol van het Rijk

Het Rijk is verantwoordelijk voor de implementatie van de Nitraatrichtlijn en de KRW in Nederland, en voor het halen van de nitraat- en KRW doelen. Hoewel de hier voorgestelde maatregelen gericht zijn op grondwaterbeschermingsgebieden, waar provincies een belangrijke rol vervullen bij de bescherming van het grondwater, is het belangrijk dat het Rijk de regie houdt en een nationaal kader opstelt waarbinnen de regionale maatregelen verder ingevuld kunnen worden. Het Rijk speelt ook een belangrijke rol bij de monitoring van de voortgang, evaluatie van de resultaten en eventuele bijsturing in het geval dat onvoldoende verbetering van de waterkwaliteit in de grondwaterbeschermingsgebieden wordt gerealiseerd.
- Zorg voor een heldere regierol van het Rijk bij het stellen van kaders voor benodigde maatregelen, monitoring van de voortgang, evaluatie en eventuele bijsturing als onvoldoende resultaten worden behaald.

Download standpunt

Delen via:

Gerelateerd aan dit standpunt