Jaarverslag 2023
Voorwoord
Afgelopen 12 december mocht ik, in aanloop naar de start van mijn voorzitterschap van Vewin op 1 januari 2024, symbolisch de voorzittershamer ontvangen uit handen van Peter van der Velden. Na zes jaar het boegbeeld van Vewin te zijn geweest kwam een einde aan de voorzittersperiode van Peter. Hij heeft zich in die zes jaar met hart en ziel ingezet voor de belangen van de openbare drinkwatervoorziening in ons land. Ook langs deze weg wil ik Peter namens de hele drinkwatersector, en allen die onze sector een warm hart toedragen, van harte bedanken voor zijn enthousiaste en onvermoeibare inzet. Ik ben er trots op dat ik hem mag opvolgen.
Jaarverslag 2023
Voorwoord
Jaarverslag 2023
Voorwoord
Afgelopen 12 december mocht ik, in aanloop naar de start van mijn voorzitterschap van Vewin op 1 januari 2024, symbolisch de voorzittershamer ontvangen uit handen van Peter van der Velden. Na zes jaar het boegbeeld van Vewin te zijn geweest kwam een einde aan de voorzittersperiode van Peter. Hij heeft zich in die zes jaar met hart en ziel ingezet voor de belangen van de openbare drinkwatervoorziening in ons land. Ook langs deze weg wil ik Peter namens de hele drinkwatersector, en allen die onze sector een warm hart toedragen, van harte bedanken voor zijn enthousiaste en onvermoeibare inzet. Ik ben er trots op dat ik hem mag opvolgen.
De overdracht van de hamer vond plaats tijdens de ‘Nacht van ons drinkwater’ in theater Diligentia in Den Haag. Tijdens die door Vewin georganiseerde bijeenkomst kwamen waterexperts, wetenschappers, kunstenaars, beleidsmakers en jongeren samen om de betekenis van drinkwater op een verfrissende en boeiende manier te belichten en stil te staan bij de toekomst van ons drinkwater. Het was goed om op die wijze de betekenis van de openbare drinkwatervoorziening over het voetlicht te brengen. Wij zijn gewend aan de vanzelfsprekendheid van altijd lekker, gezond en betaalbaar water uit de kraan. Maar we kunnen er niet omheen dat de ‘Nacht’ het slot markeerde van een jaar waarin alleen maar duidelijker werd hoe groot de uitdagingen zijn om die vanzelfsprekendheid te behouden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) publiceerde in april 2023 een onderzoek dat de eerdere noodkreet van de drinkwaterbedrijven bevestigde. Zonder snelle actie van overheden zullen de drinkwaterbedrijven niet aan de tot 2030 stijgende vraag kunnen voldoen.
Als er niets gebeurt, zal bij alle drinkwaterbedrijven in 2030 sprake zijn van een tekort. Kort daarop concludeerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) in zijn rapport over de Kaderrichtlijn Water (KRW) dat overheden nauwelijks invulling geven aan hun wettelijke zorgplicht voor de drinkwatervoorziening. Minister Harbers kondigde in april aan dat er een Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023 – 2030 zal worden opgesteld door Interprovenciaal Overleg (IPO) en Vewin, samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).
‘Altijd lekker, gezond en betaalbaar water uit de kraan móet een vanzelfsprekendheid blijven, voor volksgezondheid, welzijn en welvaart.’
Dit programma moet de knelpunten per regio in beeld brengen én de oplossingen in kaart brengen. Het Actieprogramma moet in 2024 worden afgerond. Het is belangrijk dat dit geen herhaling van zetten wordt. Er moeten echte doorbraken worden bereikt. Eerder heeft de minister al vastgesteld dat drinkwater prioriteit moet krijgen in de afwegingen als dat nodig is voor de leveringsplicht. Die uitspraak moet nu handen en voeten krijgen. Daarom hoop ik dat de (nieuwe) minister zijn rol pakt als dat nodig is. Dat laatste geldt zeker ook bij het bieden van voldoende financieringsruimte aan de drinkwatersector. De regelgeving met betrekking tot de WACC beperkt die financieringsruimte. Gevolg is dat de drinkwatersector de komende jaren minder dreigt te kunnen investeren dan nodig is om de kwaliteit en beschikbaarheid van drinkwater te garanderen. Iedereen is het eens dat er wat moet gebeuren, het is nu tijd om de noodzakelijke stappen te zetten.
Deze en andere prioriteiten heeft Vewin afgelopen jaar, in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen, onder de aandacht gebracht van de programmacommissies van de politieke partijen. Met resultaat, want in de verkiezingsprogramma’s heeft ‘drinkwater’ nooit eerder zo prominent gefigureerd. Dat zou kunnen betekenen dat het veiligstellen van de toekomst van ons drinkwater ook hoog op de agenda prijkt van een nieuw kabinet. Ik hoop het van harte, want het is hoognodig. Drinkwaterbedrijven werken letterlijk dag en nacht aan het drinkwater van vandaag en morgen. Maar zij kunnen dat niet alleen. Altijd lekker, gezond en betaalbaar water uit de kraan móet een vanzelfsprekendheid blijven, voor volksgezondheid, welzijn en welvaart. Dat is een opgave waar wij graag samen met een nieuw kabinet onze schouders onder zetten.
Pieter Litjens Voorzitter Vewin
