Het antwoord is zonder meer: ja! Het akkoord biedt veel aanknopings­punten voor de prioriteiten van de drink­watersector. Verbetering van de water­kwaliteit krijgt veel aandacht en het nieuwe kabinet wil ervoor zorgen dat schoon drinkwater beschikbaar blijft, nu en in de toekomst, door uitvoering te geven aan het Actieprogramma Beschik­baarheid Drinkwater­bronnen 2023 - 2030.

Dit Actieprogramma, opgesteld door Vewin en het Interprovinciaal Overleg (IPO) in samenwerking met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), zag in januari 2025 het daglicht. Het moet voorkomen dat eerdere waar­schuwingen van onder meer Vewin en het RIVM over knelpunten bij de drinkwater­voorziening richting 2030 werkelijkheid worden door tijdige vergroting van de productiecapaciteit. Het bestaat uit 14 regionale plannen en een set landelijke afspraken. Deze laatste zijn nodig omdat belangrijke en veel voor­komende knel­punten alleen met hulp van het Rijk kunnen worden opgelost. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het versnellen van vergunningverlening.

De rest van het jaar stond in het teken van de uitvoer­ing. In alle regio’s is men hard aan de slag gegaan. Onder leiding van Vewin is een ‘community of practice’ gevormd om ervaringen te delen en oplossingen te zoeken voor gemeen­schappelijk ervaren knel­punten. Begin 2026 wordt voor het eerst de balans opgemaakt en zal de minister van IenW rapporteren aan de Tweede Kamer over de voortgang. In ieder geval was een goede stap vooruit dat het belang van het tijdig kunnen voorzien in voldoende drinkwater veel aandacht krijgt in de in september gepubliceerde Ontwerp Nota Ruimte. Ook hier komt het nu aan op de uitvoering, juist in de regio. De aandacht in het coalitie­akkoord is een aan­sporing om echt te komen tot tijdige actie en oplossingen voor de (dreigende) knelpunten.

Vorig jaar sprak ik de hoop uit dat 2025 een jaar zou worden waarin op het vlak van bescherming van de kwaliteit van drinkwater­bronnen een grote stap vooruit zou worden gezet. Dit omdat de drinkwater­bedrijven worden gedwongen steeds meer te investeren in steeds verdere zuivering. Dat is helaas niet gebeurd. Als het gaat om het terug­dringen van de belasting van drinkwater­bronnen met veront­reinigingen uit de landbouw – bestrijdings­middelen en nitraat – was feitelijk sprake van stilstand. Een lichtpuntje was dat een onderzoek wordt gestart naar de mogelijk­heden van een gedeeltelijk lozings­verbod van PFAS in Nederland. Het nieuwe coalitie­akkoord spreekt over een onderzoek op korte termijn naar een (volledig) lozings­verbod. Ook breder schetst het coalitie­akkoord een ambitieuzere aanpak op het vlak van waterkwaliteit.

Tegelijkertijd geven ontwikkelingen in Brussel wel aanleiding tot zorg. Tegen het einde van het jaar verschenen verschillende beleids­voornemens (‘omnibussen’), gericht op vermindering van administratieve lasten. Daar is op zich niets mis mee, maar het bergt wel het risico in zich dat minder zwaar zal worden getild aan bescherming van de water­kwaliteit. Dat geldt bijvoorbeeld voor het aangekondigde openbreken van de Kaderrichtlijn Water. Behoud en uitbreiding van de productie­capaciteit en infrastructuur, steeds meer zuivering als gevolg van de verslechterende water­kwaliteit van de drinkwater­­bronnen en de groeiende inspanningen op het vlak van bijvoorbeeld digitalisering en cybersecurity, leiden opgeteld bij de drinkwater­bedrijven tot sterk stijgende investeringen. De ruimte om die te financieren dreigt in een aantal gevallen te veel te worden beperkt door de WACC-regelgeving. In 2025 is overeen­stemming bereikt over enkele kleine wetswijzigingen die wat extra financierings­ruimte kunnen genereren, maar het is essentieel dat de afspraak wordt nagekomen om echt structurele oplossingen uit te werken.