Geneesmiddelresten in drinkwaterbronnen voorkomen

1 januari 2014

Geneesmiddelresten in drinkwaterbronnen voorkomen

Drinkwaterbronnen tegen emissies beschermen

Schoon, veilig en betrouwbaar drinkwater is cruciaal voor de volksgezondheid. Geneesmiddelen zijn ontwikkeld om bij lage concentraties een farmacologisch effect te bewerkstelligen bij mens en dier. Na gebruik komen resten van geneesmiddelen in het (water)milieu. Oppervlaktewater en grondwater moeten tegen emissies van geneesmiddelen beschermd worden. In oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater worden concentraties van geneesmiddelen aangetroffen boven de streefwaarde 0,1 μg/l (Europees Rivier Memorandum). In grondwater en oevergrondwater komt minder vaak overschrijding van deze streefwaarde voor.
> Aanpak bij de bron door geneesmiddelen uit het watermilieu te houden

Aanpak bij de bron en in de waterketen

De noodzaak van aanpak bij de bron staat centraal. Vewin pleit daarom voor adequate aanpak van geneesmiddelen bij de bron zonder achteruitgang van de kwaliteit van de waterlichamen (oppervlaktewater en grondwater) conform de KRW. Schakels in de keten van geneesmiddelen dienen hun verantwoordelijkheid te nemen en rekening te houden met de effecten op het (water)milieu (green pharmacie). Bij deze aanpak dient het principe ‘de vervuiler betaalt’ te gelden, de kosten van zuivering mogen uiteindelijk niet bij de drinkwaterconsument terechtkomen.
Gezien de complexiteit van de problematiek en de urgentie om de kwaliteit van het oppervlaktewater (en grondwater) op hoog niveau te krijgen, wil de drinkwatersector de geneesmiddelenproblematiek gezamenlijk met de waterschappen aanpakken. Daarbij zullen ook de andere actoren in de geneesmiddelenproblematiek betrokken dienen te worden: zorginstellingen, farmaceutische industrie, apothekers. Dit past heel goed in de ambitie van het Bestuursakkoord Water om in de waterketen doelmatig te werken aan een efficiënte watervoorziening.
> De geneesmiddelenketen dient met een plan van aanpak te komen om effecten op het watermilieu te beperken
> Het principe ‘de vervuiler betaalt’ (niet de gebruiker) staat daarbij centraal

Regelgeving en normen

Geneesmiddelen vormen door de concentraties in drinkwaterbronnen een urgent probleem. Meer aandacht is nodig voor het voorzorgsprincipe en de ecotoxiciteit. Door de zeer lage concentraties in drinkwater is er geen gevaar voor de volksgezondheid. De focus moet daarom liggen op aantoonbaar maken waar, welke streefwaarde overschrijdingen in onze bronnen plaatsvinden. De drinkwatersector heeft de volgende lijst van relevante geneesmiddelen opgesteld waarvoor voorlopige normering moet gaan gelden: carbamazepine, metformine, sotalol, lincomycine, metoprolol, fenazon, pentoxifylline, sulfamethoxazool, oestrogene activiteit (synthetisch hormoon 17-alfa-ethinylestradiol (EE2) en natuurlijk hormoon 17-beta-estradiol (E2), diclofenac en het röntgencontrastmiddel amidotrizoïnezuur.
> Vewin dringt uit oogpunt van voorzorg aan op voorlopige normering met een norm van 0,1 μg/l voor geneesmiddelen op te nemen in het BKMW (Besluit kwaliteitseisen en monitoring water) als streefwaarde

Prioritaire Stoffenrichtlijn

Geneesmiddelen in oppervlaktewater moeten in een internationale context bezien worden. Vewin dringt aan op een aanpak in een internationale setting via de Europese wetgeving en via de internationale riviercommissies. Van belang is dat voor geneesmiddelen zodanige milieukwaliteitsnormen gelden dat de Lidstaten als gevolg hiervan adequate maatregelen moeten nemen. Hiervoor is het belangrijk dat deze stoffen op de lijst prioritaire stoffen van deze Richtlijn staan.
> Internationale context van beleid t.a.v. geneesmiddelen in water vraagt om internationaal Europees beleid
> Neem geneesmiddelen op in de lijst prioritaire stoffen

Download standpunt

Delen via:

Gerelateerd aan dit standpunt