Mestbeleid

Terug 29 september 2020

Mestbeleid

Mestproblematiek nog steeds actueel en omvangrijk voor drinkwaterbedrijven

Op basis van de Nitraatrichtlijn mag de nitraatconcentratie in grondwater de grens van 50 mg/l niet over­schrijden. Maar uit verschillende onderzoeken van onder andere KWR (2019), RIVM en PBL (2020) is gebleken dat bij een deel van de grondwaterwinningen bestemd voor drinkwaterproductie te hoge concentraties nitraat worden aangetroffen. Dit is vooral het geval bij kwetsbare grondwaterwinningen in landbouwgebieden op de zand- en lössgronden van de zuidelijke en oostelijke pro­vincies. Met het huidige generieke mestbeleid wordt de kwaliteit van het grondwater verbeterd, maar dat is niet overal voldoende.

Extra maatregelen nodig in grondwaterbeschermingsgebieden

In het 6e actieprogramma Nitraatrichtlijn (6e NAP) is al eerder geconstateerd dat het beleid van opeenvolgende actie­programma's er onvoldoende voor heeft gezorgd dat de nitraatnorm wordt gehaald in alle gebieden bestemd voor drinkwaterproductie, en dat extra inzet nodig is voor de grondwater-beschermingsgebieden waar kwaliteitsproblemen zijn of dreigen. Om de nitraatproblematiek hier aan te pakken is eind 2017 een bestuursovereenkomst gesloten tussen het Rijk, provincies, landbouw- en drinkwaterbedrijven. In juni van dit jaar hebben de betrokken partijen geconcludeerd dat er voortgang is, maar dat het nodig is om maatregelen te nemen met meer effect (zie de brief van de minister van LNV aan de Tweede Kamer van 17 juli 2020). Ook zal het aantal agrariërs dat meedoet moeten toenemen om op meer plaatsen de doelen te kunnen halen. In een deel van de gebieden zijn daarvoor grotere ingrepen nodig, zoals een omschakeling naar het telen van gewassen die minder nitraatuitspoeling veroorzaken. Dit najaar moeten de plannen van aanpak klaar zijn waarin staat hoe er alsnog voor gezorgd gaat worden dat de nitraatconcentratie in het grondwater in alle gebieden van de overeenkomst aan de norm gaat voldoen. Als hieruit blijkt dat er in een of meerdere gebieden onvoldoende zicht is op het halen van de doelen, dan zullen door LNV verplichte maatregelen worden opgelegd in het 6e of het 7e NAP.
-Het ministerie van LNV is eindverantwoordelijk voor het halen van de nitraatdoelen, en moet daarom de regie hebben bij het bijhouden van de voortgang van de bestuursovereenkomst en -wanneer nodig- bij eventuele bijsturing en tijdige besluitvorming over verplichte maatregelen.
-Er moet tijdig helder zijn welke verplichte maatregelen dit dan zouden moeten zijn, welke partijen hiervoor verantwoordelijk zijn, en welke wettelijke basis hiervoor geschikt is.

KRW doelen moeten worden gehaald

In haar brief van 8 september jl. heeft de minister van LNV beschreven hoe de hoofdlijnen van het nieuwe mestbeleid eruit zien. De minister benadrukt opnieuw dat de waterkwaliteitsdoelen van de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water nog niet overal zijn bereikt, en dat vooral op de zuidelijke zand- en lössgronden de nitraatnorm van 50 mg/l in het grondwater overschreden wordt. Dit zijn ook de gebieden waar een groot aantal kwetsbare grondwaterwinningen voor drinkwaterproductie aanwezig zijn. Volgens de minister zijn er extra maatregelen nodig om de waterkwaliteit in de zand- en lössgebieden te verbeteren door middel van een gebiedsgerichte aanpak. Dit in aanvulling op het al lopende proces van de bestuurs-overeenkomst die zich alleen richt op de gebieden bestemd voor de drinkwatervoorziening. In principe is de gebiedsgerichte aanpak vrijwillig, daarom zegt de minister dat de voortgang van de maatregelen en resultaten goed gemonitord moet worden, en dat zij waar nodig verplichte maatregelen oplegt via het 7e en 8e NAP. Vewin is het hier mee eens en vindt dat het nieuwe mestbeleid in elk geval moet bijdragen aan het uiterlijk in 2027 halen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water in alle gebieden waar water wordt gewonnen voor drinkwaterproductie. Verder vindt Vewin een integrale benadering belangrijk. Waar mogelijk en relevant moet de aanpak van de nitraatproblematiek daarom met andere vraagstukken, bijvoorbeeld op het gebied van bestrijdingsmiddelen, gecombineerd worden.
-Zorg dat het nieuwe mestbeleid bijdraagt aan het halen van de KRW doelen in alle gebieden waar water wordt gewonnen voor drinkwaterproductie. Gebruik hierbij een integrale aanpak.

Download standpunt

Tags by dit artikel

Delen via:

Gerelateerd aan dit standpunt