Reactie Vewin op ontwerp Nota Ruimte: goede aandacht voor drinkwater, maar verdere uitwerking nodig

Afgelopen najaar is de ontwerp Nota Ruimte gepubliceerd. Tot 16 december kon hierop gereageerd worden. In de Nota staan de belangrijkste keuzes voor de ruimtelijke ordening van Nederland tot en met 2050. De Nota Ruimte geeft richting aan keuzes voor wonen, werken, natuur, water en bodem en is dus ook van groot belang voor de drinkwatervoorziening.

Voor het veiligstellen van de toekomstige openbare drinkwatervoorziening zijn scherpe keuzes nodig in het ruimtelijk beleid van alle overheden. Het gaat daarbij om voldoende beschikbaarheid en bescherming van drinkwaterbronnen, voldoende ruimte voor (nieuwe) drinkwaterproductielocaties en de mogelijkheid om de benodigde transportinfrastructuur te realiseren. Omdat de openbare drinkwatervoorziening een dwingende reden van groot openbaar belang is, vraagt dit om een duidelijke plek en prioriteit in de Nota Ruimte. Zo is het ook afgesproken in het Actieprogramma Beschikbaarheid Drinkwaterbronnen 2023 – 2030.

Positieve aandacht voor drinkwater in de ontwerp Nota

Vewin is positief over de aandacht die de ontwerp Nota Ruimte besteedt aan het zekerstellen van de toekomstige openbare drinkwatervoorziening. Zo is een goede waterkwaliteit en voldoende drinkwater opgenomen als een van de nationale belangen waarop het Rijk zich richt in het ruimtelijk beleid. Ook wordt benadrukt dat provincies en gemeenten bij verstedelijking, woningbouw- en gebiedsplannen tijdig aandacht moeten hebben voor de beschikbaarheid van voldoende drinkwater. 

Daarnaast is in de Nota opgenomen dat de grondwaterkwaliteit verbeterd moet worden en dat grondwater dat bestemd is voor drinkwaterproductie beschermd moet worden. Ook wordt benoemd dat verdere aanwijzing en ontwikkeling van drinkwaterbronnen noodzakelijk is.

Aandachts- en verbeterpunten

Het komt nu aan op uitvoering, ook in de regio. Ten behoeve daarvan heeft Vewin in de ingediende zienswijze aangegeven dat de manier waarop het drinkwaterbelang als prioriteit wordt meegenomen bij ruimtelijke keuzes op onderdelen nog concreter kan worden gemaakt. Wat drinkwaterbronnen betreft is er meer aandacht nodig voor de bescherming van grondwater voor drinkwaterproductie door het uitsluiten van risicovolle functies zoals mijnbouw.

Daarnaast vraagt Vewin meer aandacht voor de bescherming van de kwaliteit en kwantiteit van oppervlaktewater dat wordt gebruikt voor drinkwaterproductie. In de Nota is veel aandacht voor bovengronds ruimtegebruik, maar het is ook van belang om in de ondergrond te zorgen voor voldoende fysieke ruimte en bescherming van de infrastructuur voor de drinkwatervoorziening.

Verder is het belangrijk dat het Rijk regionale en lokale overheden helpt bij het versnellen van gebiedsprocessen en procedures voor het verkrijgen van voldoende winvergunningen. Daarbij is ook prioriteit nodig op het energienet voor drinkwaterbedrijven in verband met netcongestie.