De prijs van drinkwater

Op deze pagina lees je wat drinkwater kost in Nederland, uit welke onderdelen het drinkwatertarief bestaat, welke belastingen worden geheven, waarom tarieven per regio verschillen, en hoe de drinkwaterprijs wordt gereguleerd.

Wat is de prijs van drinkwater in Nederland?

In 2026 bedraagt het gewogen gemiddelde drinkwatertarief in Nederland € 2,05 per kubieke meter exclusief belastingen en € 2,71 per kubieke meter inclusief belastingen. De tarieven verschillen per drinkwaterbedrijf en variëren, exclusief belastingen, tussen € 1,75 en € 2,71 per kubieke meter.

De prijs die een gebruiker betaalt bestaat dus uit twee onderdelen: het tarief dat het drinkwaterbedrijf rekent voor levering van drinkwater en de belastingen die door de overheid worden geheven.

Onderdelen drinkwatertarief

Het drinkwatertarief dat een drinkwaterbedrijf rekent voor levering van drinkwater bestaat uit een combinatie van een vast bedrag per aansluiting en een variabel bedrag dat afhankelijk is van het waterverbruik. Het vaste deel, het zogenoemde vastrecht, draagt bij aan de dekking van kosten die onafhankelijk zijn van het daadwerkelijke watergebruik, zoals infrastructuur en aansluitingen. Het variabele deel hangt samen met productie en levering per kubieke meter water .

Productiekosten: winning, zuivering en transport

Drinkwaterbedrijven maken verschillende kosten bij het winnen van water uit grond- of oppervlaktewater, het zuiveren tot drinkwaterkwaliteit, en het leveren via het distributienet bij huishoudens en bedrijven.

Een belangrijk deel van de kosten ligt in de zuivering. De kwaliteit van drinkwaterbronnen staat in toenemende mate onder druk en is de afgelopen jaren niet significant verbeterd. Verontreinigingen afkomstig uit de landbouw, industrie en huishoudens zorgen ervoor dat de kwaliteit van drinkwaterbronnen eerder slechter dan beter wordt. Hierdoor moeten drinkwaterbedrijven steeds meer moeite doen om het water goed te zuiveren tot water van drinkwaterkwaliteit.

Infrastructuur en onderhoud van leidingen

Een ander deel van de kosten zit het beheer van het leidingnet. Drinkwaterbedrijven zijn verantwoordelijk voor aanleg, onderhoud en vervanging van meer dan 120.000 kilometers ondergrondse leidingen. Drinkwaterbedrijven investeren daarom veel in hun infrastructuur om ervoor te zorgen dat deze toekomstbestendig is en blijft.

Belastingen en heffingen op drinkwater

Bovenop het drinkwatertarief worden verbruiksbelastingen in rekening gebracht. Dit zijn de Belasting op Leidingwater (BoL) en de btw. In 2026 bestaat gemiddeld 75,1% van de drinkwaterprijs uit kosten van het waterbedrijf en 24,9% uit belastingen.

De Belasting op Leidingwater (BoL) bedraagt in 2026 € 0,437 per kubieke meter. Daarnaast wordt 9% btw geheven over zowel het drinkwatertarief als de belasting op leidingwater. Ook provinciale grondwaterheffingen kunnen deel uitmaken van de tarieven. Deze heffing is gemiddeld 1-2 cent per m3. Gebruik onder de 50.000 m3 per jaar is hiervan vrijgesteld.

De verbruiksbelasting op mineraalwater is sinds 1 januari 2024 geheel afgeschaft. Het Rijk stelt mineraalwater vrij van belastingen omdat ‘vanuit gezondheidsperspectief het drinken van water de voorkeur verdient’. Huishoudens betalen daarentegen bijna 25% belasting op kraanwater. Dit is volgens Vewin veel te hoog voor een gezonde eerste levensbehoefte. Bovendien hoeft kraanwater niet extra verpakt en getransporteerd te worden, en is daarom ook een stuk duurzamer dan water uit flessen. Het is daarom van belang dat iedereen toegang heeft tot drinkwater, zonder overbodige financiële belemmeringen.

Het is niet wenselijk dat het Rijk de prijs van drinkwater verder verhoogt door forse belastingen op deze eerste levensbehoefte. Vewin pleit, daar waar het Rijk kiest voor vergroting van de opbrengst door stapsgewijze afschaffing van het heffingsplafond van de Belasting op Leidingwater (BoL), juist voor het verlagen van de belastingdruk op drinkwater door verlaging van de BoL.

Waarom verschillen tarieven per regio?

Drinkwatertarieven kunnen per drinkwaterbedrijf verschillen omdat deze per drinkwaterbedrijf vastgesteld. Voor het begin van een nieuw kalenderjaar stelt elk drinkwaterbedrijf een tarievenregeling op. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) keurt deze goed. De AvA bestaat uit gemeenten en/of provincies in het voorzieningsgebied.

Hoe wordt de drinkwaterprijs gereguleerd?

Omdat drinkwaterbedrijven monopolisten zijn, zijn er wettelijke eisen gesteld aan de tarieven die deze bedrijven aan consumenten mogen rekenen. Zo is voorgeschreven dat de tarieven van de drinkwaterbedrijven moeten voldoen aan een aantal eisen. De tarieven moeten kostendekkend en transparant zijn en mogen niet discrimineren. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat toezicht op dit proces en wordt daarbij geadviseerd door de Autoriteit Consument en Markt (ACM), die tweejaarlijks de totstandkoming van de tarieven onderzoekt. De minister rapporteert over het toezicht op de tarieven aan de Tweede Kamer.

Binnen deze regulering speelt ook de maximale vermogenskostenvoet (WACC) een rol. Deze bepaalt hoeveel vermogenskosten drinkwaterbedrijven mogen doorberekenen in tarieven.

Voor meer informatie over dit thema staan wij u graag te woord.