De drinkwatersector heeft in het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, andere overheden en partners afspraken gemaakt over een daling van het drinkwatergebruik naar 100 liter per persoon per dag in 2035. Ook zakelijke gebruikers moeten hun drinkwatergebruik met 20% verminderen. De drinkwatersector onderschrijft deze ambities en benadrukt dat hiervoor een gezamenlijke inzet nodig is van de drinkwatergebruikers (huishoudens en bedrijven), overheden, drinkwaterbedrijven en andere betrokkenen.
Deze pagina legt uit waarom het besparen van drinkwater in Nederland belangrijk is, hoe de overheid waterbesparend gedrag wil stimuleren en wat bedrijven en huishoudens kunnen doen om drinkwater te besparen.
Door bevolkingsgroei, nieuwe woningen en economische groei stijgt de vraag naar drinkwater. Om de beschikbaarheid van drinkwater nu en in de toekomst te kunnen garanderen, is naast vergroting van het aanbod, ook een andere kijk op watergebruik nodig: minder en de juiste kwaliteit voor het juiste gebruik. Samen met alle betrokken partijen is het belangrijk om bewust gebruik van (drink)water aan te moedigen.
Het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing richt zich op besparing van water van drinkwaterkwaliteit dat door drinkwaterbedrijven geleverd wordt. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om te komen tot drinkwaterbesparing bij huishoudens, zakelijk gebruikers en nieuwbouw en renovaties.
Om het watergebruik bij huishoudens omlaag te krijgen, zet het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing onder andere in op communicatie en bewustwording. In de zomer van 2026 start een publiekscampagne. Deze speelt in op gedragsverandering bij watergebruik. Verder worden maatregelen onderzocht en ontwikkeld op het gebied van wet- en regelgeving, financiële stimulansen en technische middelen en gebruiksdata.
De vraag wordt vaak gesteld of drinkwater niet te goedkoop is. Daarom heeft de overheid onderzoek gedaan naar hoe beprijzing kan worden ingezet voor het toekomstbestendig maken van de drinkwatervoorziening. Uit dit onderzoek blijkt dat beprijzing van drinkwater geen effectief instrument is om besparing te stimuleren; de prijselasticiteit van water is laag wat betekent dat een prijsverhoging slechts een zeer beperkt effect zal hebben op de vraag.
Ook zijn in het Nationaal Plan van Aanpak afspraken gemaakt om te verkennen of en hoe waterbewust bouwen een bijdrage kan leveren aan het halen van het afgesproken doel van 100 liter drinkwater per persoon per dag in 2035. Eén van die afspraken is dat het RIVM onderzoek doet naar de risico’s van het gebruik van hemelwater en/of grijs water in de gebouwde omgeving voor de volksgezondheid. De conclusie van het RIVM is dat, hoewel het gebruik van huishoudwater bijdraagt aan het verminderen van het drinkwaterverbruik, er momenteel onvoldoende maatregelen van kracht zijn voor het ontwerp, de aanleg en het beheer van een huishoudwatersysteem om mogelijke risico’s, zoals foutaansluitingen tussen het huishoudwater- en drinkwatersysteem, volledig uit te sluiten. Daarom wordt aanbevolen om dit soort systemen nu niet in het Besluit bouwwerken leefomgeving te verplichten.
Meer gebruik van regenwater en hergebruik van drinkwater kunnen volgens de drinkwaterbedrijven bijdragen aan vermindering van het drinkwatergebruik, maar het waarborgen van de volksgezondheid moet altijd voorop blijven staan. Daarom is het noodzakelijk om aan waterbesparende voorzieningen en installaties centraal vastgelegde normering, certificering en toezicht/controle te verbinden. Deze moeten in onderliggende regelingen nader worden uitgewerkt.
Zakelijk gebruik van water van drinkwaterkwaliteit dat door drinkwaterbedrijven geleverd wordt, kent een grote verscheidenheid. Industriële grootgebruikers kennen hele andere soorten gebruik van water dan zakelijke dienstverleners met bijvoorbeeld alleen kantoorpanden. Zo divers als het gebruik, zijn ook de oplossingen om te komen tot drinkwaterbesparing.
Drinkwaterbedrijven voeren waterscans uit bij grootzakelijke klanten om na te gaan of zij voor hun bedrijfsprocessen echt drinkwater nodig hebben, of ook een andere kwaliteit water kunnen gebruiken. Het uitgangspunt hierbij is ‘het juiste water voor het juiste gebruik’.
Uit de gebruiksgegevens van drinkwaterbedrijven blijkt dat huishoudens verantwoordelijk zijn voor ruim ongeveer 70% van het totale drinkwatergebruik in Nederland. Daarom ligt een groot deel van het drinkwaterbesparingspotentieel ook bij huishoudens. Het onderzoek Watergebruik Thuis 2021 laat zien dat in 2021 het meeste drinkwater gebruikt werd voor de douche (36,1%), toiletspoeling (23,6%) en de wasmachine (13,2%).
Mensen kunnen drinkwater besparen door onder andere:
Voor meer tips kan men het beste de website van het eigen waterbedrijf raadplegen.
Drinkwaterbedrijven voeren verschillende onderzoeken en pilots uit en participeren in innovatieve projecten om te onderzoeken hoe drinkwater bespaard kan worden. Denk hierbij aan technische vernieuwingen, gebruik van hemelwater of hergebruik van water, in combinatie met andere middelen. Ook verlagen de drinkwaterbedrijven waar mogelijk verder productie- en distributieverliezen. Dit doen zij onder andere met behulp van data science. Ook zetten zij smart assetmanagement in om processen verder te verbeteren en lekkages sneller op te sporen en te voorkomen.
Voor meer informatie over dit thema staan wij u graag te woord.
