Commissiedebat Water: Tweede Kamer vraagt naar nationale drinkwaterstrategie

Tijdens het Commissiedebat Water van 25 juni sprak minister Karremans met de Tweede Kamer over uiteenlopende wateronderwerpen. Drinkwater kwam hierbij veelvuldig en uitgebreid aan bod, onder meer in relatie tot het advies van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de beschikbaarheid en bescherming van drinkwaterbronnen, waterbewust bouwen, de leveringsplicht aan de industrie en lekverliezen.

Diverse Tweede Kamerleden vroegen naar de opvolging van het Rli-advies Zorg voor water. Kostić (PvdD) vroeg naar de vervolgstappen van het ministerie, ook in relatie tot bestrijdingsmiddelen en industriële lozingen. Vellinga-Beemsterboer (D66) vroeg aan de minister om de regie te pakken om met andere waterbeheerders te zorgen voor voldoende drinkwaterbronnen, en een nationale drinkwaterstrategie centraal te stellen. Bromet (PRO) stelde dat volgens het Rli-advies ingrijpende maatregelen getroffen moeten worden om genoeg en betaalbaar drinkwater veilig te stellen. Zij vroeg of de minister ervoor gaat zorgen dat drinkwater een betere positie krijgt in ruimtelijke afwegingen, hoe er gezorgd wordt dat er voldoende drinkwater wordt bespaard en wanneer er een nationale drinkwaterstrategie komt. Minister Karremans reageerde dat deze drinkwaterstrategie begin 2027 komt, en dat het drinkwaterbelang o.a. via deze strategie en de Nota Ruimte goed zal worden meegenomen bij ruimtelijke afwegingen.

Beschikbaarheid en kwaliteit drinkwaterbronnen

Vellinga-Beemsterboer stelde dat het Monitoringsplan van het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023-2030 laat zien dat er vertraging is bij 13 projecten. Zij vroeg wat de minister gaat doen samen met de andere waterbeheerders om ervoor te zorgen dat er voldoende drinkwaterbronnen beschikbaar komen. Zowel Van Brenk (50Plus), Schutz (VVD) en Goudzwaard (JA21) vroegen naar een versnelling van de procedures rond vergunningen voor drinkwaterwinningen. Goudzwaard vond ook dat in het kader van de KRW-inbreukprocedure er geen maximale termijnen gesteld moeten gaan worden aan de duur van vergunningen voor drinkwaterwinning. En Stoffer (SGP) vroeg aandacht voor een goede uitvoering van het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023-2030. Hij gaf aan dat er nu echt invulling gegeven moet worden aan de positie van drinkwater als een dwingende reden groot openbaar belang. Kostić stelde dat de drinkwaterbedrijven vragen om in te grijpen om de slechte kwaliteit van drinkwaterbronnen te verbeteren.

Minister Karremans reageerde dat drinkwater van een hoog openbaar belang is volgens de Drinkwaterwet en dat het ministerie dit hoge belang meeneemt in beleid en regelgeving. In reactie op de vragen over de KRW-inbreukprocedure zei de minister bereid te zijn te kijken of hij kan regelen dat er geen maximumtermijnen gesteld worden aan de onttrekkingsvergunningen voor drinkwaterbedrijven.

De minister bevestigde dat er veel regels aan vergunningen zijn voor de drinkwaterbedrijven en dat dit erg lastig is. Afgelopen maandag in de Peel had hij met drinkwaterbedrijf WML gesproken en gehoord dat het verlenen van een vergunning voor een nieuwe winning of het bouwen van een nieuwe zuivering wel 15 jaar kan duren. Hij gaf aan dat hij een specifiek programma gaat opstellen samen met de provincies om vergunningverlening voor drinkwater activiteiten te versnellen.

Waterbewust bouwen

Boelsma-Hoekstra (CDA) bracht het punt van te weinig bronnen voor drinkwaterproductie naar voren en verwees hierbij naar de mogelijkheden om drinkwatergebruik te verminderen via waterhergebruik. Ze vroeg wat het Rijk gaat doen om het gebruik van grijs- en regenwater mogelijk te maken voor de douche en WC, en vroeg om hergebruik van afvalwater te omarmen. Van Brenk gaf aan dat drinkwaterbesparing nooit ten koste mag gaan van de volksgezondheid, en dat er eerst met partijen goed uitgewerkt moet worden hoe waterhergebruik veilig kan plaatsvinden. Goudzwaard gaf aan dat gedragsverandering en gebruik van grijs water kunnen bijdragen aan waterbesparing, maar dat dit wel realistisch moet zijn.

De minister reageerde op de vragen over grijs watergebruik dat het RIVM hiervoor kwaliteitseisen zal formuleren. Het ministerie coördineert dit proces. Regenwater-hergebruik kan helpen bij waterbesparing. Met pilots wordt bekeken hoe dit kan worden toegepast, maar het moet wel veilig gebeuren. Eind 2026 rapporteert de minister aan de Kamer wat er met de pilots grijs water is bereikt.

Van Brenk vroeg de minister de leveringsplicht in de Drinkwaterwet te verduidelijken voor de openbare drinkwatervoorziening en deze te borgen voor bedrijven. Schutz (VVD) vroeg in dat kader naar de tariefstelling van Brabant Water en Vitens voor industriële gebruikers. Hij wilde weten welke juridische grondslag deze heeft en hoe dit zich verhoudt tot de wettelijke taken van een drinkwaterbedrijf. Hij stelde dat Brabant Water eerst alternatieve bronnen moet zoeken zoals effluent voordat zij prijzen verhogen om drinkwater te besparen. Ook Goudzwaard stelde dat bedrijven ook aanspraak moeten kunnen maken op drinkwater. Destijds heeft minister Harbers aangegeven de zorgplicht voor zakelijk gebruik te verduidelijken; Goudzwaard vroeg naar de stand van zaken op dit vlak.

De minister reageerde dat de leveringsplicht inderdaad gericht is op huishoudens, en dat niet helder is in hoeverre dit voor zakelijke gebruikers geldt. Om dit te kunnen verduidelijken brengen de drinkwaterbedrijven op dit moment in beeld welke bedrijven drinkwater nodig hebben, maar dit heeft wat vertraging opgelopen. Zodra deze gegevens beschikbaar zijn zal de Tweede Kamer geïnformeerd worden.

Impressie