Wetgevingsoverleg Water
Standpunt - 17 november 2026
Vewin is positief over de aandacht voor de openbare drinkwatervoorziening in de definitieve Nota Ruimte. Het Rijk erkent de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening als nationaal belang en benoemt de beschikbaarheid van voldoende drinkwater als belangrijke randvoorwaarde voor woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen. Ook is aandacht voor het tijdig aanwijzen van nieuwe drinkwaterbronnen en de daarvoor benodigde ruimte voor productie en infrastructuur.
Tegelijkertijd blijven er belangrijke aandachtspunten bestaan. Vewin pleit voor sterkere bescherming van grond- én oppervlaktewaterbronnen en het uitsluiten van risicovolle activiteiten in beschermingsgebieden.
Met de Nota Ruimte geeft het Rijk richting aan de inrichting van Nederland tot 2050. De beschikbaarheid van voldoende drinkwater moet daarbij vroegtijdig worden meegenomen in plannen voor woningbouw, bedrijventerreinen en andere ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen en keuzes over deze bronnen moet door de provincies vroegtijdig rekening worden gehouden met de drinkwatervoorziening.
Vewin vindt het belangrijk dat overheden tijdig nieuwe drinkwaterbronnen aanwijzen en beschermen. Ook moet voldoende ruimte beschikbaar zijn voor drinkwaterproductielocaties en de bijbehorende boven- en ondergrondse infrastructuur. Het Rijk moet provincies en gemeenten hierbij ondersteunen, onder meer door gebiedsprocessen en procedures voor winvergunningen te helpen versnellen.
Vewin pleit voor betere bescherming van de kwaliteit en kwantiteit van huidige en toekomstige grond- en oppervlaktewaterbronnen voor drinkwater. Bij meervoudig ruimtegebruik zijn duidelijke keuzes nodig. In waterwin- en grondwaterbeschermingsgebieden moeten risicovolle activiteiten, zoals mijnbouw, industrie en intensieve landbouw uitgesloten worden. Wel zou de drinkwaterwinning gecombineerd kunnen worden met natuur, recreatie en extensieve of grondwatervriendelijke landbouw.
Naast ruimte voor productielocaties is ook voldoende ruimte nodig voor drinkwaterleidingen en andere infrastructuur. Vooral in de ondergrond concurreren drinkwaterleidingen met andere voorzieningen, zoals elektriciteitskabels en warmtenetten. Een goede ondergrondse ruimtelijke ordening moet conflicten voorkomen en de leveringszekerheid van drinkwater beschermen.
Daarnaast vindt Vewin het noodzakelijk dat voorzieningen voor de openbare drinkwatervoorziening, waaronder nieuwe innamepunten, onder passende voorwaarden buitendijks mogelijk blijven.
De definitieve Nota Ruimte biedt volgens Vewin een goede basis voor de toekomstige drinkwatervoorziening. Vewin roept het Rijk op om de resterende aandachtspunten concreet te borgen in de uitvoering. Zo moet de openbare drinkwatervoorziening ook op lange termijn verzekerd blijven.