Liveblog droogte: afgeschaald naar dreigend watertekort
Nieuws - 3 september 2026
De Prinsjesdagstukken 2026 bevatten verschillende maatregelen die belangrijk zijn voor de drinkwatervoorziening. Vewin is positief over de nadruk op de uitvoering van het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023-2030 en de aandacht voor drinkwaterbesparing. Tegelijkertijd blijven concrete maatregelen voor verbetering van de kwaliteit van de drinkwaterbronnen nodig. Daarnaast is Vewin kritisch over de verhoging van de Belasting op Leidingwater , die niet bijdraagt aan een verbeterde drinkwatervoorziening.
Om aan de vraag naar drinkwater te kunnen blijven voldoen, moet er in 2030 ongeveer 102 miljoen m³ extra productiecapaciteit zijn. In de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is uitgebreid aandacht voor de beschikbaarheid van drinkwaterbronnen. Vewin is blij met de nadruk die de minister van IenW legt op de uitvoering van het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023-2030. Dat biedt de kans om meer prioriteit te geven aan noodzakelijke maatregelen en deze te versnellen.
Ook het Nationaal Plan van Aanpak drinkwaterbesparing krijgt een prominente plek in de begroting van IenW. Het doel is om het drinkwatergebruik van huishoudens terug te brengen naar 100 liter per persoon per dag in 2035. Dat is nu 119 liter. Zakelijke gebruikers moeten hun gebruik met 20% verminderen ten opzichte van de periode 2016-2019. Vewin onderschrijft deze ambities. Om ze te bereiken is gezamenlijke inzet nodig van huishoudens, bedrijven, overheden, drinkwaterbedrijven en andere betrokken partijen. Hier wordt al actief aan gewerkt, onder meer via de bijbehorende landelijke campagne voor drinkwaterbesparing.
Waterkwaliteit vraagt om concrete maatregelen
In 2027 moeten de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) bereikt zijn. Volgens de begroting voldoet inmiddels ruim 80% van de ongeveer 100.000 doelen in de 745 KRW-waterlichamen. Dat betekent ook dat voor een aanzienlijk deel van de doelen nog werk nodig is.
Vewin vindt het positief dat het kabinet aangeeft dat ook na 2027 blijvende inzet voor een goede waterkwaliteit nodig is. Tegelijkertijd legt de begroting nadruk op de juridische uitzonderingsmogelijkheden binnen de KRW en bevat deze weinig concrete nieuwe maatregelen voor de bescherming van drinkwaterbronnen. Juridische uitzonderingen verbeteren de waterkwaliteit niet. Daarvoor zijn concrete maatregelen nodig.
Daarvoor is bijvoorbeeld belangrijk dat de toelating en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen beter in lijn worden gebracht met de KRW-doelen. Het voornemen om de toelating van gewasbeschermingsmiddelen meer in overeenstemming te brengen met de KRW-normen moet zo snel mogelijk worden uitgevoerd.
Belasting op drinkwater fors omhoog
In het Belastingplan 2027 stijgt het tarief van de Belasting op Leidingwater met 25%, van 43,7 naar 53,7 eurocent per kubieke meter. Daardoor gaat iedereen meer betalen voor drinkwater, terwijl de extra belastingopbrengsten niet worden ingezet voor de toekomstige drinkwatervoorziening.
Drinkwaterbedrijven moeten de komende decennia veel meer investeren om de levering van schoon drinkwater veilig te stellen. Die investeringen leiden onvermijdelijk al tot hogere tarieven. Met deze tariefsverhoging door hogere belastingen schiet de drinkwaterklant echter niets op. Drinkwater wordt alleen maar duurder gemaakt, terwijl er geen druppel extra uit de kraan zal komen.
Door de belastingverhoging gaan huishoudens en bedrijven in 2027zo’n 27% belasting op kraanwater betalen. Dit is volgens Vewin veel te hoog voor een gezonde eerste levensbehoefte. Bovendien hoeft kraanwater niet extra verpakt en getransporteerd te worden, en is daarom ook een stuk duurzamer dan water uit flessen.