Rapportage SDG 6 Nederland: blijvende aandacht nodig voor verbetering waterkwaliteit

De nationale rapportage over de Sustainable Development Goals 2025 (SDG’s) is op 20 mei, Verantwoordingsdag, aan de Tweede Kamer aangeboden. De Unie van Waterschappen en Vewin hebben gezamenlijk een rapportage opgesteld over SDG6: schoon water en sanitair. Op het gebied van waterkwaliteit blijven de uitdagingen groot op weg naar een toekomst met schoon en voldoende water voor iedereen in Nederland.  Zoals ook in de SDG-6 rapportage van vorig jaar werd gesignaleerd. Mede met het oog op de naderende deadline van de Kaderrichtlijn Water (KRW) in 2027 ligt de focus in de rapportage over 2025 daarom nadrukkelijk op waterkwaliteit.

Nutriënten en chemische stoffen

De landelijke tussenevaluatie van de KRW laat zien dat de afgelopen decennia veel is bereikt, maar ook dat extra inspanningen nodig zijn om de waterkwaliteit verder te verbeteren. Zelfs als alle voorgenomen maatregelen tijdig worden uitgevoerd, worden niet alle doelen in 2027 behaald.
Concentraties van nutriënten (stikstof en/of fosfor) zijn afgenomen, maar blijven in bepaalde gebieden boven de gewenste niveaus. Ook grondwaterwinningen voor drinkwaterproductie kennen regelmatig normoverschrijdingen, hiervoor zijn aanvullende maatregelen nodig.
Daarnaast vormt de aanwezigheid van bepaalde chemische stoffen, medicijnresten, microplastics, zware metalen en bestrijdingsmiddelen een uitdaging voor het behalen van schoon en gezond water. Voor veel stoffen worden nog steeds normen overschreden.
Voor de waterschappen en drinkwaterbedrijven is het van groot belang dat de doelen van de KRW tijdig worden gehaald.

Geen herziening van de KRW

Vewin en de Unie van Waterschappen zetten zich gezamenlijk in voor een betere bescherming van (drink)waterbronnen en verbetering van de waterkwaliteit. De Europese Commissie heeft echter aangekondigd dat de KRW in 2026 wordt herzien; dit kan leiden tot sterke verslechtering van de waterkwaliteit en het ecosysteem. Ook leidt dit mogelijk tot verdere versoepeling van de doelen. Marieke Vellinga-Beemsterboer concludeert in haar tussenverslag als EU-rapporteur dat er grote vraagtekens zijn over het nut en de noodzaak van het wijzigen van de KRW. De Unie van Waterschappen en Vewin onder­schrijven deze conclusie en pleiten ervoor om de KRW niet te herzien.

Bijdrage van Vewin en de drinkwaterbedrijven

De druk op de kwaliteit van drinkwaterbronnen is de laatste jaren alleen maar toegenomen. Dit vraagt extra inspanningen van drinkwaterbedrijven om schoon en veilig drinkwater te blijven produceren.

Vewin pleit voor:
• verbetering van de toelating van stoffen;
• verbetering van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH);
• vermindering van de lozing van (opkomende) industriële stoffen en Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) met PFAS in het bijzonder;
• tegengaan van emissies uit de landbouw.

Bijdrage van de Unie van Waterschappen en de waterschappen

De waterschappen nemen veel maatregelen om bij te dragen aan verbetering van de waterkwaliteit, en zuiveren het rioolwater steeds beter en steeds efficiënter. De Unie van Waterschappen pleit voor bronaanpak met strenger toelatingsbeleid voor stoffen, inclusief duidelijke normen voor stoffen, zodat bedrijven en vergunningverleners beter weten waar ze aan toe zijn. Verder vraagt de Unie van Waterschappen om investeringen in toezicht op en handhaving bij verboden lozingen. Tot slot moet landbouwbeleid aansluiten bij de KRW-doelen en regie op het mestbeleid door het Rijk.

Waterkwaliteit en (drink)waterbeschikbaarheid

Vewin en de Unie van Waterschappen zijn gezamenlijk alliantiecoördinator van  Sustainable Development Goal 6: Schoon water en sanitair. Het doel is te verzekeren dat iedereen toegang heeft tot duurzaam beheer van water en sanitair. Hier komen de taken van drinkwaterbedrijven en waterschappen bij elkaar. Zij zetten zich elke dag in voor het verbeteren van de waterkwaliteit en voor (drink)waterbeschikbaarheid, zodat toegang tot schoon en voldoende (drink)water voor iedereen in Nederland vanzelfsprekend blijft.

Lees de Voortgangsrapportage over 2025 Sustainable Development Goal 6 Nederland 

Lees de Nationale SDG rapportage