Vewin: CLM-rapport toont aan dat gebruik van PFAS in bestrijdingsmiddelen snel verboden moet worden

CLM heeft onderzoek uitgevoerd naar het gebruik van PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen in verschillende teelten en provincies en naar de risico’s voor grondwater en bodem. Conclusie is dat het gebruik van PFAS-bestrijdingsmiddelen in de Nederlandse land- en tuinbouw de afgelopen jaren is toegenomen, terwijl de totale afzet van bestrijdingsmiddelen juist afneemt. Het rapport bevestigt de zorg dat via bestrijdingsmiddelen ongewenste verspreiding van PFAS plaatsvindt naar grondwater en bodem. Vewin vindt dat PFAS helemaal niet thuishoren in het milieu en pleit onder meer voor een verbod op PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen.

Aanbevelingen voor (toelatings)beleid, monitoring en registratie

Het rapport is opgesteld in opdracht van de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Noord-Holland,  Utrecht en Vewin. CLM heeft aanbevelingen geformuleerd voor de Rijksoverheid, provincies en Vewin. De aanbevelingen gaan in op het (toelatings)beleid, monitoring en betere registratie van middelen:

• Communiceer actief naar de land- en tuinbouwsector om gebruikers van middelen inzicht te geven welke PFAS-bestrijdingsmiddelen op de markt zijn;
• Maak registratie van bestrijdingsmiddelen centraal beschikbaar voor analyse en evaluatie van risico’s voor mens en milieu;
• Maak de belangrijkste afbraakproducten (metabolieten) onderdeel van het meetpakket in grondwater en dring aan op een grondige analyse van de PFAS-metabolieten inclusief een beoordeling van mogelijke risico’s voor grondwater;
• Beeïndig zo snel mogelijk de toelating van PFAS-hulpstoffen in bestrijdingsmiddelen, maak actieve ingrediënten in toevoegingsstoffen verplicht openbaar en voer een toelatingsbeoordeling uit voor de risico’s voor mens en milieu;
• Breid monitoring via provinciale grondwatermetingen en de Grondwateratlas uit met alle PFAS-bestrijdingsmiddelen en – afbraakproducten en rapporteer en evalueer de resultaten;
• Voer gericht metingen van alle PFAS-bestrijdingsmiddelen in landbouwbodems uit om het risico voor de bodem- en voedselkwaliteit beter in te kunnen schatten;
• Perk het gebruik van risicovolle (PFAS)-bestrijdingsmiddelen in waardoor grondwater als bron voor drinkwater beter beschermd wordt.

Afbraakproducten ook schadelijk

In grondwater en bodem breken PFAS-bestrijdingsmiddelen stapsgewijs af en vormen afbraakproducten,  die op zichzelf ook weer schadelijk kunnen zijn. De bekendste daarvan is TFA (Trifluorazijnzuur). Dit is een PFAS met een korte molecuulketen (een ‘kleine’ PFAS) die zeer slecht gezuiverd kan worden en daarom een extra groot risico vormt voor de bronnen van drinkwater.

Volledig en snel verbod

Gezien de risico’s van PFAS voor de bronnen van drinkwater pleit Vewin voor een zo snel en breed mogelijke implementatie van het  Europese restrictievoorstel voor PFAS.  Vooruitlopend daarop is het zaak lozingen in Nederland snel te minimaliseren. Voor bestrijdingsmiddelen pleit Vewin voor een verbod op PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen in ons land, net als in Denemarken. Het gebruik van PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen resulteert in een grote, onomkeerbare uitspoeling van het afbraakproduct naar het grondwater en de dus de bronnen van drinkwater.