CLM-onderzoek: alternatieven voor PFAS-pesticiden bieden perspectief voor aardappelteelt

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) is momenteel bezig met de herbeoordeling van bestrijdingsmiddelen die PFAS bevatten. Het gaat om alle toegelaten middelen op basis van 6 werkzame PFAS-stoffen die afbreken tot trifluorazijnzuur (TFA). Als er een verbod komt op alle middelen waar deze 6 stoffen in zitten, is dit voor de consumptieaardappelteelt in de meeste gevallen goed op te vangen.

Dat blijkt uit een quickscan die CLM in opdracht van Vewin uitvoerde. De uitkomsten onderstrepen dat het mogelijk is om de afhankelijkheid van PFAS-pesticiden te verminderen. Vewin pleit dan ook om PFAS-vervuiling bij de bron aan te pakken.

Alternatieven beschikbaar voor de meeste toepassingen

Volgens de quickscan blijven de meeste ziekten, plagen en onkruiden in de consumptieaardappelteelt beheersbaar wanneer de middelen die momenteel worden herbeoordeeld niet langer beschikbaar zijn. Alleen de chemische bestrijding van Alternaria (bladvlekkenziekte) wordt lastiger en kan mogelijk leiden tot enige opbrengstvermindering. Integrated Crop Management (ICM)-maatregelen kunnen echter de kans op Alternaria infectie verkleinen. Voorbeelden zijn het gebruik en de doorontwikkeling van resistente rassen, de inzet van groene middelen en het voorkomen van droogtestress.

Er zijn meer bestrijdingsmiddelen met PFAS toegelaten in Nederland dan de middelen die het Ctgb op dit moment herbeoordeelt. In totaal zijn er 25 verschillende werkzame stoffen die PFAS bevatten. Wanneer alle PFAS-houdende pesticiden zouden verdwijnen, ontstaan ook uitdagingen bij de chemische beheersing van Phytophthora en ritnaalden. Daarom adviseert CLM om ICM-maatregelen verder te ontwikkelen en breed toe te passen.

Bronaanpak is noodzakelijk

PFAS zijn zeer persistent en vormen een risico voor de bronnen van ons drinkwater. Daarom pleit Vewin voor een volledige en snelle Europese restrictie van PFAS voor industriële toepassingen én voor pesticiden. Daarnaast roept Vewin op om, naar voorbeeld van Denemarken, op nationaal niveau een verbod in te stellen op PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen vanwege de onomkeerbare uitspoeling van afbraakproducten naar het grondwater en daarmee naar de bronnen voor drinkwater, te beginnen in grondwaterbeschermingsgebieden.