Bestrijdingsmiddelen met PFAS moeten snel verboden worden

Op 11 september publiceerde ILT een rapport over de risico’s van TFA voor drinkwaterbronnen. TFA is een PFAS, toxisch, breekt nauwelijks af en verspreidt zich makkelijk door het milieu. Het komt terecht in oppervlaktewater en in grondwater. Vewin herkent en onderschrijft de zorgen van ILT. Als TFA aan bodem en water blijft worden toegevoegd, bijvoorbeeld via bestrijdingsmiddelen, (industriële) lozingen en koelgassen, vormt TFA een grote bedreiging voor de bronnen van drinkwater. Vewin vindt dat PFAS snel en volledig verboden moet worden.

Pesticiden grote bron van TFA

TFA maakt deel uit van de stofgroep per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS). Het is een PFAS-verbinding met een zeer korte keten. TFA is het eindproduct van de afbraak van fluorbevattende koolwaterstofverbindingen, zoals PFAS-pesticiden. TFA is lastig uit water te zuiveren. Berekeningen van ILT laten zien dat jaarlijks ten minste 21.000 kilo TFA vrijkomt door het gebruik van PFAS-pesticiden. Pesticiden zijn daarmee een van de grootste bekende bronnen van PFAS-verspreiding in Nederland.

Toelatingssysteem bestrijdingsmiddelen blokkeert verbod

Vewin steunt de conclusie van ILT in het rapport dat het huidige toelatingssysteem voor bestrijdingsmiddelen het College voor toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) onvoldoende ruimte biedt deze stofgroepen snel en volledig te verbieden. De urgentie van de problematiek vraagt er echter wel om op dit op korte termijn te doen.  Het principe van voorzorg biedt hiervoor een handvat.

Alternatieven voor PFAS-houdende middelen beschikbaar

Vewin steunt ook de conclusie van ILT dat het voor de korte termijn goed is om via gebruiksvoorschriften de toepassing van deze stoffen in grondwaterbeschermingsgebieden te verbieden. Onderzoek van CLM laat zien dat er in de consumptieaardappelteelt alternatieven beschikbaar zijn voor PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen.

Europees totaalverbod PFAS

Vewin pleit voor een volledig en snel Europees verbod op PFAS voor industriële toepassingen én voor pesticiden. Daarnaast roept Vewin op om, naar voorbeeld van Denemarken, op nationaal niveau een verbod in te stellen op PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen vanwege de onomkeerbare uitspoeling van afbraakproducten naar het grondwater en daarmee naar de bronnen voor drinkwater, te beginnen in grondwaterbeschermingsgebieden. De minister van IenW en de staatssecretaris van LVVN schetsen in hun begeleidende brief aan de Tweede Kamer het inmiddels gestarte traject van herbeoordeling van een aantal PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen. Dit leidt op zijn vroegst in 2028 tot besluitvorming. Vewin dringt aan op meer voortvarendheid.

Voedsel grootste bron van PFAS

Via voedsel krijgen we in Nederland de meeste PFAS binnen, kraanwater draagt voor een kleiner deel daaraan bij. Het is de optelsom van vooral voedsel en in mindere mate drinkwater die zorgt voor een te hoge blootstelling zoals het RIVM eerder stelde. Tegelijkertijd geeft het RIVM aan dat het verantwoord is om kraanwater te drinken. Al het Nederlandse drinkwater voldoet aan de wettelijke eisen voor PFAS vanuit de Europese Drinkwaterrichtlijn.