Vewin: 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn schiet tekort

Vewin heeft een zienswijze ingediend op het concept 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn, dat van 14 juli tot en met 25 augustus ter inzage lag. Dit actieprogramma richt zich op het verminderen en voorkomen van de verontreiniging van grond- en oppervlaktewater door nitraat uit agrarische bronnen.

Vewin maakt zich ernstig zorgen over de te hoge nitraatconcentraties in het grondwater in grondwaterbeschermingsgebieden, waar water wordt onttrokken voor drinkwaterproductie. Het is van groot belang om de nitraatverontreiniging in deze gebieden aan te pakken. In het concept actieprogramma Nitraatrichtlijn zijn hiervoor echter geen maatregelen opgenomen. En dat terwijl nitraatuitspoeling al decennialang voor grote waterkwaliteitsproblemen zorgt in 34 kwetsbare grondwaterbeschermingsgebieden. De grondwaterwinningen in deze gebieden voorzien in 20% van de totale drinkwaterproductie in die regio’s. Vewin pleit er dan ook voor om landelijke maatregelen op te nemen in het 8e actieprogramma Nitraatrichtlijn om het grondwater bestemd voor drinkwaterproductie beter te beschermen tegen verdere nitraatverontreiniging, de waterkwaliteit in de grondwaterbeschermingsgebieden te verbeteren, en het nitraatdoel hier blijvend te halen.

Noodzaak van aanvullende maatregelen

Uit verschillende onderzoeken, onder meer van Wageningen University & Research, blijkt dat de problemen met nitraatverontreiniging in grondwaterbeschermingsgebieden hardnekkig zijn. Er is een combinatie van landelijke en gebiedsgerichte maatregelen, en van verplichte en vrijwillige maatregelen nodig om deze problemen op te lossen en de nitraatdoelen te halen. Deze maatregelen moeten expliciet gericht zijn op de bescherming van drinkwaterbronnen.

In het actieprogramma verwijst het ministerie van LVVN naar de aanpak Ruimte voor Landbouw en Natuur om de nitraatverontreiniging in grondwaterbeschermingsgebieden op te lossen. Maar dit is onvoldoende, omdat daarin alleen gebiedsgerichte, vrijwillige maatregelen kunnen worden opgenomen. Het is daarom van belang dat de benodigde landelijke en verplichte maatregelen een plek krijgen in het 8e actieprogramma, waarmee verdere verontreiniging wordt voorkomen en de nitraatdoelen in grondwater blijvend worden gehaald. Effectieve maatregelen zijn onder andere:

• het verlagen van stikstofgebruiksnormen;
• het verplicht aanpassen/ verduurzamen van het bouwplan op akker- en tuinbouwbedrijven (minder/geen uitspoelingsgevoelige gewassen, maximale inzet van vanggewassen etc.).

Daarnaast is er een langetermijnperspectief nodig voor de landbouw in relatie tot waterkwaliteit. Er zijn ook maatregelen nodig om de verontreiniging van grond- en oppervlaktewater met bestrijdingsmiddelen uit de landbouw te verminderen. De bescherming en verbetering van de kwaliteit van drinkwaterbronnen moet een duidelijke plek krijgen in het landbouwbeleid van het nieuwe kabinet. Door middel van een langetermijnperspectief op landbouw in grondwaterbeschermingsgebieden is het effectiever om meerdere problemen met emissies naar grondwater aan te pakken en de grondwaterkwaliteit duurzaam te verbeteren en te beschermen.

Lees onze factsheet rondom nitraat en drinkwaterbronnen

Lees het volledige concept 8^e actieprogramma Nitraatrichtlijn