Wet Versterking Regie Volkshuisvesting

Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Huisvestingswet 2014, de Omgevingswet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Woningwet in verband met de versterking van de regie op de volkshuisvesting en met het oog op enkele andere met de volkshuisvesting samenhangende maatregelen (Wet versterking regie volkshuisvesting) (36512)

Het realiseren van de nieuwbouwopgave vereist dat de nieuwe woningen tijdig kunnen worden voorzien van drinkwater. Bestaande en dreigende knelpunten maken dit niet vanzelfsprekend is. Complexe, langdurige vergunningprocedures en concurrerende belangen in de leefomgeving zijn de grootste knelpunten die het tijdig voorzien van drinkwater aan nieuwbouwwoningen kunnen belemmeren. Om nieuwbouwwoningen tijdig te voorzien van drinkwater is het van belang dat de versnellingsprocedures voor nieuwbouwwoningen, die het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting bevat, ook voor de drinkwatervoorziening toegepast worden. Het gaat dan om het benutten van het instrument ‘projectbesluit’. In aanvulling daarop stelt de adviesgroep STOER aanvullende versnellingsmogelijkheden voor.

Vewin stelt voor:

• Zorg ervoor dat in het kader van de nieuwbouw opgave een AmvB wordt opgesteld waarin projectbesluiten voor de drinkwaterinfrastructuur kunnen worden aangewezen als besluiten van
‘zwaarwegend maatschappelijk belang’ door de nieuwe grondslag in de Omgevingswet.
• Zorg ervoor dat de adviezen van de adviesgroep STOER, die zich richten op het tijdig voorzien van drinkwater aan nieuwbouwwoningen, worden opgevolgd:

1. Concretiseer en werk de mogelijke versnellingsprocedures nader uit die zijn besproken en opgenomen in het Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen 2023 – 2030 om nieuwe woningen tijdig te kunnen voorzien van drinkwater.
2. Het opnemen van een instructieregel in de Omgevingswet, waardoor het bevoegd gezag de opdracht krijgt om besluiten te nemen die noodzakelijk zijn om nieuwbouwwoningen tijdig te voorzien van drinkwater.
3. Wanneer een Natura 2000-gebied wordt geraakt door een noodzakelijk drinkwaterproject ten behoeve van woningbouw, dienen de bevoegde gezagen in beginsel gebruik te maken van de ADC-toets.

Actieprogramma beschikbaarheid drinkwaterbronnen

Voldoende drinkwater is een randvoorwaarde voor het kunnen realiseren van de woningbouwopgave. Het is dus van belang om zo snel mogelijk te zorgen voor voldoende beschikbaarheid en bescherming van drinkwaterbronnen en voldoende ruimte voor (nieuwe) drinkwaterproductielocaties. Ook moet de bijbehorende transportinfrastructuur kunnen worden gerealiseerd.

Op 13 januari 2025 is het Actieprogramma Beschikbaarheid Drinkwaterbronnen 2023-2030 gelanceerd. Dit plan, opgesteld door het Interprovinciaal Overleg (IPO) en Vewin in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), heeft als doel de beschikbaarheid van drinkwater in Nederland veilig te stellen. Aanleiding is de Kamerbrief van april 2023, waarin een dreigend tekort van ruim 100 miljoen m³ drinkwater in 2030 werd gesignaleerd. De situatie is sindsdien niet verbeterd: in sommige regio’s worden nieuwe bedrijven inmiddels niet meer aangesloten op het drinkwaternet. Zonder snelle en gezamenlijke actie dreigt dat ook voor (grote) woningbouwlocaties. Complexe, langdurige vergunningprocedures en concurrerende belangen in de leefomgeving zijn de grootste knelpunten. De provincies en drinkwaterbedrijven hebben, samen met IPO en Vewin, regionale actieplannen opgesteld. Deze plannen brengen in kaart wat er per regio nodig is om de drinkwaterbeschikbaarheid te waarborgen. Ze laten echter ook zien dat veel uitdagingen niet op regionaal niveau kunnen worden opgelost en landelijke ondersteuning nodig is. Daarom hebben IPO, Vewin en IenW landelijke afspraken gemaakt over o.a. versnelde vergunningprocedures en betere ruimtelijke inpassing van drinkwaterlocaties.

Adviesrapport STOER

Minister Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft de onafhankelijke adviesgroep STOER in het leven geroepen om concrete voorstellen te doen over wet- en regelgeving om woningbouw te versnellen, kosten te verlagen en meer woningen te realiseren. In het recent gepubliceerde (concept) adviesrapport van STOER wordt benadrukt dat nieuwe woningen tijdig moeten worden voorzien van drinkwater. STOER doet enkele concrete voorstellen gericht op de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. Vewin bepleit snelle invoering van deze voorstellen:

1. De gemaakte afspraken over de versnelling van procedures in de Omgevingswet (en mogelijk de Wet versterking regie volkshuisvesting) zijn momenteel nog te vaag en onvoldoende concreet, waardoor een concrete actie het vaststellen van een algemene maatregel van bestuur essentieel is.
2. Instructieregel in de Omgevingswet: neem, gelet op het nationale belang van een adequate drinkwatervoorziening, in de Besluit kwaliteit leefomgeving een instructieregel op waarmee het Rijk de provincie (als bevoegd gezag) opdraagt besluiten te nemen die noodzakelijk zijn om nieuwbouwwoningen tijdig van drinkwater te voorzien.
3. Verplicht gebruik van de ADC-toets bij Natura-2000 gebieden: wanneer een Natura 2000-gebied wordt geraakt door een noodzakelijk drinkwaterproject ten behoeve van woningbouw, dienen de bevoegde gezagen in beginsel gebruik te maken van de ADC-toets.