Geen herziening Kaderrichtlijn Water

De Europese Commissie (EC) heeft in december 2025 een versimpelingspakket op het gebied van milieu gepresenteerd, de zogenoemde milieuomnibus. Daarin is aangekondigd dat de Kaderrichtlijn Water (KRW) in de eerste helft van 2026 wordt herzien. Deze herziening wordt voorgesteld omdat de EC de toegang tot kritieke grondstoffen in de EU wil verbeteren. Volgens de EC belemmert bestaande milieuwetgeving, waaronder de KRW, deze doelstelling.

In de publieke consultatie, gepubliceerd op 17 maart 2026, herhaalt de EC de ambitie om de toegang tot kritieke grondstoffen via mijnbouw te verbeteren en daartoe de KRW te herzien. Vewin maakt zich ernstig zorgen over dit voornemen, vanwege de risico’s die dit kan opleveren voor de bescherming en de verbetering van de kwaliteit en beschikbaarheid van drinkwaterbronnen. Ook kondigt de EC aan een effectbeoordeling te zullen uitvoeren. Vewin is positief over dit voornemen, omdat zo de mogelijke gevolgen van een herziening van de KRW in kaart kunnen worden gebracht.

Belang van de KRW

De KRW is essentieel voor de drinkwatersector. Belangrijke principes als het voorzorgsbeginsel en het ‘vervuiler betaalt’-principe zijn hierin verankerd. Daarnaast geeft de KRW cruciale handvatten als het gaat om waterkwaliteit, grensoverschrijdende stroomgebiedsaanpak en het beschermen van drinkwaterbronnen. De ambitie van de KRW is de waterkwaliteit zodanig te verbeteren, dat drinkwater met minder zuivering gemaakt kan worden.

We zien echter dat de waterkwaliteit nog niet op orde is en dat er juist meer zuiveringsinspanning nodig is om drinkwater te maken. Ook zien we dat, ondanks het doel om achteruitgang van de waterkwaliteit te voorkomen, de drinkwaterbronnen niet (meer) aan de normen voor drinkwaterproductie voldoen. Het is nu dus juist urgent om steviger in te zetten op het verbeteren van de kwaliteit van drinkwaterbronnen. Daarvoor is extra inzet op implementatie en handhaving nodig, en geen herziening, deregulering en mogelijk afzwakking van het regelgevend kader. Ook coherentie met andere relevante wetgeving, zoals de Drinkwaterrichtlijn, REACH en de Nitraatrichtlijn is van belang.

• Zet alles op alles om de KRW-doelen in 2027 te halen, of zo snel mogelijk daarna. Geef hierbij prioriteit aan het verbeteren van de kwaliteit van drinkwaterbronnen.
• Zet in op implementatie van en coherentie met gerelateerde wetgeving om de waterkwaliteit te borgen.

Geen noodzaak voor herziening

Vewin ziet geen noodzaak voor een herziening van de KRW. De EC oordeelde tijdens haar evaluatie van de KRW in 2019 niet voor niets dat de richtlijn nog ‘fit for purpose’ is en dat herziening niet nodig is. Het huidige voornemen is er vooral op gericht om uitzonderingsmogelijkheden voor de mijnbouwsector te creëren, maar onder artikel 4.7 van de huidige KRW bestaan al uitzonderingsmogelijkheden. Daarnaast zijn er op dat punt extra mogelijkheden gecreëerd via de recente herziening van de KRW zelf en de Richtlijn Prioritaire Stoffen en Grondwaterrichtlijn. De EC heeft ook aangekondigd in het eerste kwartaal van 2026 met richtsnoeren te komen die duidelijker moeten maken hoe de KRW geïmplementeerd moet worden en specifiek hoe dit de mijnbouwsector kan helpen. Andere manieren om Europese mijnbouw te bevorderen, zoals het harmoniseren van de implementatie van de KRW, betere vergunningsprocedures en de genoemde richtsnoeren, zijn passender en effectiever dan een herziening.

• Zorg voor andere manieren om de toegang tot kritieke grondstoffen in de EU te verbeteren, zoals via richtsnoeren, harmoniseren van de implementatie van de KRW, of betere vergunningsprocedures.
• Herziening van de KRW is onnodig en ongewenst.

Risico’s van herziening

Aan de herziening van de KRW zijn risico’s verbonden. Andere partijen en belangen zullen zich in dit traject mengen, waardoor de kans groter wordt dat de uitvoering van de KRW en het halen van de doelen verder onder druk komen te staan. Mede door voorgenomen aanpassingen in de milieuomnibus, zoals wijzigingen van de Richtlijn Industriële Emissies en voorstellen voor het versnellen van milieuvergunningen, dreigen bronaanpak, transparantie en preventieve eisen te worden verzwakt. Dit zijn belangrijke elementen voor de bescherming van drinkwaterbronnen.

Als toch wordt gekozen voor herziening van de KRW, is het van groot belang dat een effectieve bescherming en verbetering van de kwaliteit en beschikbaarheid van drinkwaterbronnen behouden blijft.

• Zorg ervoor dat de bescherming van drinkwaterbronnen in stand blijft, met als doel om de zuiveringsinspanning voor drinkwaterproductie te kunnen verlagen.