Veel aandacht voor bescherming drinkwaterbronnen bij debat bestrijdingsmiddelen

Tijdens het Commissiedebat Gewasbeschermingsmiddelen op 8 oktober vroeg de Tweede Kamer uitgebreid aandacht voor de negatieve gevolgen van bestrijdingsmiddelen voor mens, dier en milieu. Vooral de risico’s van PFAS-houdende middelen voor drinkwaterbronnen kwamen aan bod. Ook werd gesproken over het convenant gewasbeschermingsmiddelen. Afspraken in dit convenant – en in de deelconvenanten die nu worden opgesteld – moeten zorgen voor een flinke vermindering van de milieubelasting door bestrijdingsmiddelen. 

Vewin: stevige wet- en regelgeving noodzakelijk

Vewin is positief over de aandacht die werd gegeven aan de gevolgen van bestrijdingsmiddelen, met name PFAS-houdende, voor de kwaliteit van drinkwaterbronnen. Om deze problemen aan te pakken is naast een convenant ook stevige wet- en regelgeving nodig om de emissies van bestrijdingsmiddelen naar bodem en water terug te dringen. Maatregelen in het convenant moeten bijdragen aan een omslag naar extensieve en emissiearme vormen van landbouw, te beginnen rond drinkwaterbronnen. Boeren moeten hierbij ondersteuning krijgen. Daarnaast moet gezorgd worden dat de toelating van bestrijdingsmiddelen beter aansluit op de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). 

Kamerleden willen aanpak PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen

D66 (Podt), PRO (Bromet) en PvdD (Kostić) pleitten voor stevige maatregelen om het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de emissies naar het milieu terug te dringen. Volgens hen zijn wettelijke maatregelen nodig. Kostić stelde onder andere een pesticidentax voor, minimaal 15% biologisch landbouwareaal in 2030 en een verbod op het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in Natura 2000-gebieden.  

Podt en Bromet benadrukten de zorgen van drinkwaterbedrijven over PFAS en het afbraakproduct trifluorazijnzuur (TFA). Podt verwees naar een rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) over de risico’s van TFA voor drinkwaterbronnen en drinkwater. Omdat TFA moeilijk te verwijderen is, moet worden voorkomen dat de stof in het milieu terechtkomt. Bromet en Kostić riepen op tot een snel verbod op PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen. Podt vroeg aandacht voor de lange herbeoordelingsprocedures, waardoor deze middelen nog jaren gebruikt kunnen worden. 

Andere partijen benadrukken gebiedsgerichte aanpak

BBB (Van der Plas), CDA (Lohman), VVD (Den Hollander) en ChristenUnie (Grinwis) legden de nadruk op gebiedsgerichte maatregelen, innovatie, precisietechnieken, voldoende alternatieven en snellere toelating van groene middelen.

Kabinet zet in op convenant en aanvullende wetgeving

Staatssecretaris Erkens (LVVN) gaf aan dat in het convenant gewasbeschermingsmiddelen een bovenwettelijk reductiedoel wordt opgenomen. Als de milieubelasting toch onvoldoende afneemt, neemt het Rijk aanvullende maatregelen. Ook komt er wetgeving om water, natuur en leefomgeving beter te beschermen en de KRW-doelen te halen. Gebiedsgerichte maatregelen kunnen generieke maatregelen vervangen als ze hetzelfde resultaat opleveren. Daarnaast wil Erkens de ontwikkeling en toelating van groene middelen versnellen en voldoende perspectief voor telers behouden. 

Over PFAS-middelen meldde Erkens dat het convenant afspraken bevat over het uitfaseren van PFAS-emissies en het ontwikkelen van alternatieven. Nederland is daarnaast bezig met de herbeoordeling van 46 middelen die afbreken tot TFA. Over de herbeoordeling van andere PFAS-houdende middelen spreekt de staatssecretaris met het Ctgb. 

Staatssecretaris Bertram (IenW) gaf aan dat haar ministerie met drinkwaterbedrijven spreekt over maatregelen tegen PFAS-verontreiniging van drinkwaterbronnen. Lees het standpunt van Vewin Aanpak bestrijdingsmiddelen in drinkwaterbronnen.